Email: email@ioer.edu.vn | vncsp@hnue.edu.vn
Bàn tròn giáo dục

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRẺ THEO HÌNH THỨC HỌC TẬP TẠI CHỖ THÔNG QUA MẠNG INTERNET

TS. Nguyễn Thị Kim Dung

Viện NCSP – ĐHSP Hà Nội

CN. Đỗ Thị Thuận

THPT Hợp Thanh - Mỹ Đức - TP Hà Nội

Bài báo đăng trên Kỷ yếu Hội thảo khoa học: Phát triển đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo – Đại học Huế, 18/3/2017, Tr. 78-86

Tóm tắt

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng giáo viên trẻ (GVT)- những người vừa mới bước vào nghề giáo, gặp rất nhiều khó khăn trong việc thích ứng với các hoạt động thực tiễn ở trường phổ thông. Có nhiều nguyên nhân của những khó khăn đó, nhưng một trong những nguyên nhân quan trọng là do năng lực nghề nghiệp của giáo viên còn nhiều hạn chế. Họ rất cần sự hỗ trợ, chia sẻ, giúp đỡ của đồng nghiệp để phát triển năng lực nghề nghiệp, trong khi cùng lúc vẫn thực hiện các nhiệm vụ được giao của nhà trường . Và một trong những giải pháp quan trọng là bồi dưỡng tại chỗ thông qua sử dụng mạng internet.  Bài viết đi sâu phân tích làm rõ lí do vì sao phải phát triển năng lực nghề nghiệp cho GVT; những ưu điểm, lợi ích của phát triển năng lực cho GVT tại chỗ thông qua mạng internet; các biện pháp và điều kiện cụ thể để thực hiện giải pháp.

Từ khóa: Phát triển, năng lực nghề nghiệp, giáo viên trẻ, học tập tại chỗ, internet

Abstract

Many research has shown that beginning teachers – who just have go into the profession, faced many challenges in adapting to the practical activities in school. There are many causes of these challenges, but one important reason is the limitation of their professional competency. They need the support, share and help from colleagues to develop professional competency, while at the same time still carry out their tasks assigned by the school. And one of the main solutions is developing competency in place through the use of the internet. The article is in-depth analysed to clarify the need to develop professional competency for beginning teachers; the advantages of professional competency development in place through internet; the specific methods and conditions to implement this solution.

Keywords:Development, professional competency, beginning teacher, learning in place, internet

MỞ ĐẦU

Giáo viên trẻ là những người vừa mới bước vào nghề, vào thế giới công việc trong môi trường sư phạm. Đây là bước chuyển đổi phức tạp, có tính chất bước ngoặt trong cuộc đời của các em, nhất là trong một hai năm đầu. Đó là việc thay đổi các mối quan hệ xã hội, từ quan hệ bạn bè đơn giản sang các mối quan hệ với nhiều đối tượng khác nhau, học sinh, đồng nghiệp, cha mẹ học sinh…, có tính tế nhị, phức tạp hơn. Đó là sự thay đổi vị trí, vai trò, chuyển từ là người học sang người dạy, từ việc chỉ chịu trách nhiệm với việc học của mình sang người chịu trách nhiệm về việc học của nhiều học sinh, từ chỗ hoạt động chủ yếu là mang tính lý thuyết sang hoạt động thực hành, thực tiễn đa dạng…; tức là họ phải chịu trách nhiệm thực hiện các hoạt động sư phạm tại nơi làm việc, trách nhiệm với chất lượng giáo dục học sinh. Tất cả những điều này gây nên những khó khăn không nhỏ cho giáo viên khi mới bước vào hoạt động nghề nghiệp. Bên cạnh đó, xu hướng hiện nay cho rằng đào tạo giáo viên trong trường sư phạm chỉ là đào tạo ban đầu, quá trình đào tạo sẽ tiếp diễn trong suốt cuộc đời người giáo viên. Chính vì thế, rất cần có một hình thức giúp giáo viên nói chung và giáo viên trẻ nói riêng có thể học tập suốt đời nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và phát triển năng lực nghề nghiệp. Học tập tại chỗ, tại nhà trường phổ thông thông qua mạng internet là một giải pháp đáp ứng được những yêu cầu bồi dưỡng giáo viên hiện nay một cách hiệu quả nhất.

NỘI DUNG

1. Sự cần thiết phải phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên trẻ theo hình thức học tập tại chỗ thông qua mạng internet

1.1. Thực trạng bồi dưỡng phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên ở Việt Nam còn nhiều bất cập

Trong những năm qua, việc bồi dưỡng thường xuyên giáo viên phổ thông được tổ chức định kì với các bưc: (1) Tp huấn giáo viên ct cán tại trung ương; (2) Giáo viên ct cán tập huấn đi t cho giáo viên cơ sở. Trong cả hai bước này, hình thc bi dưng giáo viên tại các lp tp hun là hình thc cơ bn. Như vậy, giáo viên trẻ thường không được tham dự các lớp tập huấn trực tiếp từ các chuyên gia của Bộ mà từ giáo viên cốt cán tập huấn lại. Rất nhiều nội dung được chuyển tải trong mỗi đợt tập huấn với thời lượng có hạn nên khó tránh khỏi việc các giáo viên tham dự tập huấn không lĩnh hội được đầy đủ các nội dung. Và điều này dễ dẫn đến tình trạng “tam sao thất bản” khi tập huấn lại cho các giáo viên khác, trong đó có giáo viên trẻ và đôi khi còn có thể tập huấn không chính xác các nội dung mà họ tiếp thu được. Theo đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bên cạnh những kết quả đáng khích lệ đã đt được, công tác bi dưỡng giáo viên trong các chu k này cũng bc l nhiu hạn chế, bất cập, nht là v cht lưng bi dưng giáo viên từ các lp tp huấn giáo viên ct cán trung ương đến các lp bồi dưng đại tcho giáo viên tại các đa phương [1].

Nội dung bồi dưỡng thường bị áp đặt, định trước mà không xuất phát từ nhu cầu, điều kiện thực tế của giáo viên nên tính ứng dụng của chương trình đối với giáo viên là khá hạn chế, đã xảy ra tình trạng một thời gian ngắn sau bồi dưỡng, các kỹ năng, kiến thức được tập huấn bị rơi vào lãng quên hoặc ít có điều kiện áp dụng [4]. Và đối với giáo viên trẻ - những người mới bước vào nghề, các nội dung bồi dưỡng đại trà chung cho tất cả mọi giáo viên sẽ khác xa so với nhu cầu và thực tế những khó khăn mà giáo viên trẻ gặp phải trong quá trình dạy học – giáo dục ở nhà trường. Chính vì vậy, rất cần những nội dung bồi dưỡng riêng, chuyên sâu dành cho giáo viên trẻ để giúp họ nhanh chóng thích nghi với nhà trường phổ thông và đáp ứng các yêu cầu của thực tiễn giáo dục.

Để khắc phục những thiếu sót, tồn tại trong việc bồi dưỡng phát triển năng lực giáo viên và với sự phát triển của công nghệ thông tin và internet hiện nay, các trường phổ thông ở Việt Nam cũng đã được nối mạng đầy đủ thì một giải pháp cần thiết và có tính khả thi cao là bồi dưỡng giáo viên theo hình thức học tập tại chỗ thông qua mạng internet. Điều này không phải là mới vì trên thế giới, phương thức này đã được áp dụng từ lâu cả trong đào tạo và bồi dưỡng giáo viên [8]. Còn ở Việt Nam trong mấy năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã bước đầu đưa hình thức bồi dưỡng này vào triển khai.

1.2. Ý nghĩa của việc phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên trẻ theo hình thức học tập tại chỗ thông qua mạng internet

Nhiều nghiên cứu trên thế giới (Ravenscroft, Schmidt, Cook & Bradley, 2012; Haythornthwaite, 2009; Cope & Kalantzis, 2009; Meriam, 2001; Lieberman & Mace, 2010) đã chỉ ra rằng việc phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên  thông qua mạng internet tạo cơ hội cho người học được chia sẻ kiến thức và học tập lẫn nhau mặc dù họ ở xa nhau. Việc học tập mang tính mở, linh hoạt, có sự tham gia của người học là chính giáo viên thông qua việc sử dụng các phương tiện truyền thông và internet. Vì thế giáo viên trở thành những người học tích cực và tự điều khiển, tự quyết định học cái gì phụ thuộc vào nhu cầu của mình và kết nối với những người có thể giúp họ giải quyết những vấn đề cụ thể [6].

Phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên trẻ theo hình thức học tập tại chỗ thông qua mạng internet đặc biệt có ý nghĩa bởi vì họ có thể tiếp cận trực tiếp với chuyên gia và tạo ra các tương tác đa chiều, không bị ngăn cách về mặt thời gian và không gian. Họ được học hỏi đầy đủ và tận gốc những nội dung bồi dưỡng, họ được trao đổi, chia sẻ về chuyên môn, nghiệp vụ với những giáo viên có kinh nghiệm và với nhau -  những người cùng trải nghiệm những khó khăn, vướng mắc của những năm đầu đứng lớp. Bên cạnh đó, việc tham gia hàng ngày tại nơi làm việc là nguồn học tập không chính thức rất lớn (informal learning resourses) đối với giáo viên trẻ khi mà họ nhận được sự hỗ trợ và phản hồi từ các đồng nghiệp giúp họ tự tin hơn, gắn kết với nhà trường, với nghề nghiệp hơn… Hình thức phát triển nghề nghiệp này vừa đáp ứng được nhu cầu cá nhân, vừa đáp ứng được nhu cầu tập thể và như vậy giúp cho các giáo viên trẻ kiến tạo các quá trình học tập sao cho thích ứng với những thay đổi xã hội trong bầu không khí cởi mở và cộng tác [6,7].

Đối với giáo viên trẻ, những vấn đề liên quan đến năng lực nghề nghiệp chỉ có thể phát triển nâng cao thông qua hình thức học tập tại chỗ, tại lớp học, trường học nơi họ giảng dạy. Bởi vì, chỉ có những trải nghiệm thực tế với những học sinh đa dạng, với các điều kiện, môi trường giảng dạy rất khác nhau, giáo viên mới phát hiện ra những vấn đề của bản thân và từ đó mới có nhu cầu học tập và có điều kiện để áp dụng ngay những điều học được vào thực tế lớp học. Bên cạnh đó, những vấn đề mà giáo viên trẻ gặp khó khăn trong những năm đầu đứng lớp thường là những vấn đề chỉ nảy sinh từ chính hoạt động thực tiễn trong lớp học, ở nhà trường phổ thông [3]. Thông qua hình thức phát triển nghề nghiệp này, các giáo viên trẻ sẽ nhận được những chia sẻ kinh nghiệm và phản hồi từ thực tiễn, hỏi và được nghe các câu trả lời cụ thể, kịp thời và thấy ngay hiệu quả tác động, cũng như nhận được những động viên, khích lệ tinh thần – điều vô cùng quan trọng với những giáo viên mới vào nghề [6].

2. Mục đích của giải pháp phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên trẻ tại chỗ thông qua mạng internet

            Phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên trẻ thông qua mạng internet bao gồm cả học tập chính thức (formal professional development) và không chính thức (informal professional development) nhằm:  

-       Xây dựng hthng bồi dưỡng mở về nội dung và đối tượng tham gia; liên tục về thời gian và cập nhật những kiến thức chuyên môn và nghiệp vụ. Mọi giáo viên có thể chia sẻ những kinh nghiệm của mình với đồng nghiệp, với giáo viên trẻ;

-       Đáp ứng nhng nhu cầu bồi dưng và tự bồi dưỡng của mọi giáo viên ph thông nhất là đối với giáo viên trẻ - những người đang và sẽ gặp phải nhiều thách thức, khó khăn trong những năm đầu bước vào nghề, vào môi trường nhà trường phổ thông;

-       Tạo môi trưng hc tp thun li cho giáo viên trẻ khi họ được trực tiếp tham gia vào chương trình bồi dưỡng, được “gặp” các chuyên gia, những giáo viên có kinh nghiệm và những giáo viên trẻ khác, được chia sẻ cả những kinh nghiệm, những ý tưởng, sáng kiến của chính mình;

-       Kích thích, khuyến khích các giáo viên trở thành những người học tích cực, chủ động với quá trình phát triển nâng cao năng lực nghề nghiệp của mình.

3. Các biện pháp thực hiện

3.1. Khai thác, sử dụng mạng “Trường học kết nối” của Bộ Giáo dục và Đào tạo

            Bắt đầu từ năm học 2013-2014 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng trang web chuyên biệt về đào tạo, bồi dưỡng giáo viên qua mạng với tên gọi là “Trường học kết nối” tại địa chỉ website http://truonghocketnoi.edu.vn. Mục đích của trang web này là [2]:

-        Tổ chức và quản lí các hoạt động đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng giáo viên qua mạng; hỗ trợ và theo dõi hoạt động sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn trong các trường phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên (sau đây gọi chung là trường phổ thông) về đổi mới chương trình, nội dung, hình thức, phương pháp, kĩ thuật dạy học và kiểm tra, đánh giá; tạo môi trường chia sẻ, thảo luận, hỗ trợ lẫn nhau giữa các trường phổ thông trên phạm vi toàn quốc; tổ chức các hoạt động học tập và hỗ trợ hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học sinh qua mạng;

-       Quá trình tập huấn, bồi dưỡng và sinh hoạt chuyên môn của giáo viên qua mạng được thực hiện thường xuyên, liên tục nhằm hỗ trợ trực tiếp quá trình dạy học của giáo viên theo tinh thần “bồi dưỡng tại công việc”.

-       Hoạt động học tập, bồi dưỡng và sinh hoạt chuyên môn của giáo viên, học sinh qua mạng phải được tổ chức và quản lí chặt chẽ từ Bộ Giáo dục và Đào tạo – Sở Giáo dục và Đào tạo – Nhà trường – Tổ/nhóm chuyên môn – Giáo viên – Học sinh trên nguyên tắc quản lí được chất lượng và hiệu quả tập huấn, bồi dưỡng đến từng giáo viên, học sinh.

Hiện nay, về cơ bản các giáo viên đều có thể sử dụng tài khoản của mạng “Trường học kết nối” (http://truonghocketnoi.edu.vn) để cùng sinh hoạt chuyên môn cũng như tổ chức dạy học.  Sau khi đăng nhập vào lớp học với tài khoản của học viên, người học có thể theo dõi thông tin và tương tác với khóa học theo các nhóm chức năng sau:

-          Nhận thông báo, tin tức về khóa học;

-          Tham gia học tập;

-          Tự làm và nộp các bài tập trắc nghiệm liên quan;

-          Làm và nộp bài thi cuối khóa ở dạng viết luận;

-          Tham gia thảo luận, góp ý trên diễn đàn.

Để việc khai thác, sử dụng trang mạng này tại chỗ (tại chính trường phổ thông nơi giáo viên giảng dạy) có hiệu quả và thiết thực trong phát triển nghề nghiệp giáo viên nói chung và giáo viên trẻ thì Ban giám hiệu trường phổ thông cần có kế hoạch chi tiết chung cho toàn trường và cho từng tổ bộ môn, từng giáo viên về thời gian, hình thức, nội dung khai thác và đánh giá; các hoạt động chủ yếu, nhiệm vụ của tổ/nhóm, của từng cá nhân… Ban giám hiệu nên cử một phó hiệu trưởng phụ trách, có kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện, động viên, khích lệ giáo viên khai thác, sử dụng, chia sẻ… các kiến thức, bài học thu được từ trang web này.

3.2. Xây dựng chương trình bồi dưỡng mở và liên tục cập nhật, gắn với nhu cầu thực tế của giáo viên

Trong việc xây dng chương trình bồi dưỡng đ giáo viên th học liên tc trong quá trình lao đng ngh nghiệp ca h có những nguyên lý bn th tóm tắt như sau:

-       Đm bảo  tính liên tc ca đào to/ bi dưng và kiếthc chuyên môn, nghip vụ được cp nht;

-       Kế hoch phương pháp giáo dc, dạy hc đáp ng nhu cu đi mới ca ngành giáo dc đgiáo viên có th thích ng được với mi sự thay đi và tiến b trong ngh nghiệp ca h;

-       Phát huy ti đa mi phương tin, thoát khi giới hạn ca các hình thc bi dưng truyền thng cũng như s hn hp v hình thc t chc;

-       Thiết lập mi quan h cht ch gia giáo viên, nhà trưng và các bên liên quan.

Mặc dù nhiều ch đtiến hành bồi dưỡng theo nhu cu ca mi giáo viên và chúng có những đặc điểm riêng, nhưng các chương trình bồi dưỡng phi tuân theo nhng nguyên lý trên. Các khóa hc online phù hợp vi những nguyên lý trên hơn cả vì tính liên tc, s tiến b ca nó, s chp nhn ca xã hội, huy động được nhiu phương tin chuyển ti tng tin và s kết hp vi nhiu bên liên quan. Tất cả những điều đó làm cho các ka hc online đóng vai t quan trng trong việc thiết lp mt chương trình bồi dưỡng m và liên tc [4]. Bên cạnh đó, mỗi khóa học cũng có thể dành riêng cho từng loại đối tượng giáo viên khác nhau nhằm đáp ng những nhu cu bn ca từng nhóm giáo viên, ví dụ như khóa học dành cho giáo viên cốt cán, khóa học dành cho giáo viên tập sự, khóa học dành cho giáo viên trẻ, khóa học dành cho các giáo viên dạy trẻ em dân tộc thiểu số… Cách làm này đáp ứng được các điều kin đặc thù của từng nhóm giáo viên trong việc htrợ họ t hc, t bi dưng, h trợ họ tham gia thảo lun trong nhóm giáo viên có cùng nhu cầu và cùng giải quyết những khó khăn mà họ gặp phải trong thực tế giảng dạy.

Nội dung bồi dưỡng giáo viên phải có tính ứng dụng thực tế, xuất phát từ đề xuất của người học chứ không phải được xác định trước, bị áp đặt từ trên xuống của các cấp quản lý, khiến cho công tác bồi dưỡng mang tính hình thức, bắt buộc và kém hiệu quả. Bên cạnh đó, chương trình bồi dưỡng phải giúp người học có nhiều cơ hội thực hành và vận dụng tốt những kiến thức đã học vào thực tế giảng dạy, giúp cho việc dạy và học đạt chất lượng cao hơn. Macia & Gacia (2016) đã tổng quan 99 nghiên cứu có liên quan đến phát triển nghề nghiệp giáo viên thông qua mạng trực tuyến cho thấy những lĩnh vực nội dung được nhiều giáo viên thảo luận là: các vấn đề giáo dục chung, giảng dạy ngôn ngữ, công nghệ trong giáo dục, giảng dạy các môn khoa học, giáo dục tiểu học, giáo dục trung học và giáo dục học sinh có nhu cầu đặc biệt [6].

Điều này đặc biệt quan trọng đối với giáo viên trẻ nếu họ được tiếp cận với những nội dung bồi dưỡng đáp ứng nhu cầu thực tế và giải quyết các khó khăn về chuyên môn, nghiệp vụ mà họ gặp phải. Các nghiên cứu về những khó khăn mà giáo viên trẻ gặp phải trong những năm đầu đứng lớp ở trường phổ thông cho thấy nổi lên là những vấn đề liên quan đến quản lí lớp học. Đó là: Giải  quyết các tình huống sư phạm; xử lí các vấn đề về kỉ luật học sinh; bao quát lớp; phân bổ và quản lí thời gian, thu hút sự tham gia của học sinh vào giờ học …[3]. Chính vì vậy, các nội dung bồi dưỡng cần hướng vào những vấn đề trên nhằm giúp cho giáo viên trẻ nhanh chóng hòa nhập với môi trường nhà trường và đáp ứng các yêu cầu về dạy học – giáo dục học sinh…

3.3. Đa dạng hóa các hình thức học tập phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên trẻ tại chỗ thông qua mạng internet

Ưu thế nổi bật của giáo viên trẻ là khả năng sử dụng công nghệ thông tin và tiếp cận, sử dụng các mạng xã hội để trao đổi thông tin liên lạc với nhau như email, facebook, twitter… Vì thế, các hình thức học qua mạng thông tin trực tuyến cần đa dạng: có thể là những mạng trực tuyến do các cơ quan quản lí thiết kế và xây dựng chung ở cấp độ quốc gia và địa phương ví dụ như mạng “Trường học kết nối”, có thể là những hộp thư điện tử, website của trường hoặc sử dụng các trang mạng xã hội như facebook, twitter… Hay nói cách khác đó là những hình thức học tập chính thức (formal learning) và học tập không chính thức (informal learning) [5]. Macia và Gacia (2016) đã tổng quan 99 nghiên cứu có liên quan đến phát triển nghề nghiệp giáo viên thông qua mạng trực tuyến cho thấy các hình thức chủ yếu được giáo viên sử dụng là trang mạng Wiki[1], email nhóm, các trang mạng xã hội và một số phương tiện công nghệ truyền thông khác.

Mỗi nhà trường có thể sử dụng website của trường để tạo diễn đàn cho giáo viên trong trường chia sẻ những kinh nghiệm hay trong dạy học – giáo dục hoặc tải các bài viết theo chuyên đề của các tác giả có uy tín, các nhà nghiên cứu về giáo dục…; hoặc xây dựng chung một hộp thư điện tử cho các giáo viên trong toàn trường hoặc theo tổ chuyên môn, hoặc riêng cho giáo viên trẻ với Ban giám hiệu… nhằm khuyến khích, tạo điều kiện để họ trao đổi, chia sẻ trực tiếp những vấn đề mà họ đang gặp khó khăn, những sáng kiến hay, những ý tưởng mới, những sưu tầm họ thu thập được bằng hình ảnh (video) hoặc những bài viết… Bên cạnh đó, các trường cũng cần xây dựng những nhóm giáo viên có kinh nghiệm (GV cốt cán) ở từng lĩnh vực khác nhau để hỗ trợ giáo viên trẻ thông qua mạng thông tin trực tuyến…

4. Các điều kiện thực hiện giải pháp

4.1. Các điều kiện chủ quan

(i) Nhu cầu, động cơ phát triển năng lực nghề nghiệp của các giáo viên trẻ

Giáo viên nói chung và giáo viên trẻ có vai trò quyết định trong việc phát triển năng lực nghề nghiệp của mình. Nghiên cứu của Hodkinson và Hodkinson (2004) đã chỉ ra rằng ngay cùng chính sách và cùng hình thức, nội dung bồi dưỡng cho giáo viên trong một trường nhưng mỗi giáo viên lại tiếp nhận nó khác nhau và tác động đến việc phát triển nghề nghiệp cũng khác nhau. Nghiên cứu của Fuller và đồng nghiệp (2006) cũng cho thấy niềm tin, sự hiểu biết,  các kĩ năng và thái độ với cuộc sống, với công việc cũng như nhu cầu và quan niệm về việc học của giáo viên tác động đến việc học tập của họ [5]. Cùng một cơ hội, môi trường học tập như nhau nhưng giáo viên có thể tích cực, tận dụng các cơ hội học tập nhưng có giáo viên lại thờ ơ, bỏ qua. Điều này phụ thuộc vào nhu cầu, thái độ của mỗi giáo viên.

(ii) Năng lực sử dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội của giáo viên

Phát triển năng lực nghề nghiệp của giáo viên thông qua mạng internet có hiệu quả đòi hỏi mỗi giáo viên phải có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vào việc khai thác, quản lý, xử lý và sử dụng có trách nhiệm, hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin, phù hợp với quá trình dạy và học, với nhu cầu học tập của bản thân.  Đó là: Năng lực sử dụng máy tính và các phần mềm thông dụng; Năng lực khai thác, tra cứu, sử dụng các nguồn tài nguyên thông tin; Năng lực dạy học trên diễn đàn, chia sẻ tài nguyên, bài giảng lên website…

4.2. Các điều kiện khách quan

(i) Nhận thức của cán bộ quản lí các cấp về sự cần thiết phải phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên trẻ

Giáo viên trẻ là những người vừa mới bước vào nghề, vào môi trường giảng dạy là trường phổ thông với rất nhiều những khó khăn, trở ngại trong việc đáp ứng các yêu cầu của thực tiễn giáo dục. Họ rất cần sự quan tâm, chỉ đạo, tạo điều kiện hỗ trợ từ các cấp quản lí về thời gian, về chuyên môn nghiệp vụ… bằng những chính sách cụ thể, bằng các hoạt động bồi dưỡng chuyên biệt, dành riêng cho giáo viên trẻ đáp ứng nhu cầu và giải quyết những khó khăn thực tế mà họ gặp phải.

(ii) Văn hóa học tập, chia sẻ trong mỗi nhà trường (bao gồm cả sự khích lệ, động viên, tạo điều kiện của ban giám hiệu)

Nghiên cứu của Hodkinson và Hodkinson (2004) đã chỉ ra rằng nhà trường có ảnh hưởng rất lớn đến việc học tập của giáo viên nhất là giáo viên trẻ [5]. Các mối quan hệ hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau là yếu tố ảnh hưởng đến việc thúc đẩy các cơ hội học tập cho giáo viên. Bên cạnh đó, các yếu tố khác như văn hóa học tập, sự sẵn sàng chia sẻ cũng có ảnh hưởng rất lớn đến việc học tập của giáo viên nói chung và giáo viên trẻ.

Nghiên cứu của Elliot (2007) cho thấy một môi trường nhà trường tích cực, trong đó các thành viên luôn hỗ trợ, cộng tác cùng nhau, ban giám hiệu tạo điều kiện, động viên, khích lệ giáo viên học tập nâng cao trình độ ngay tại trường hoặc ngoài trường… có mối quan hệ chặt chẽ với kết quả học tập phát triển năng lực nghề nghiệp của giáo viên [5].

(iii) Hạ tầng công nghệ thông tin, mạng internet

Đây là điều kiện tiên quyết tác động đến việc phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tại chỗ thông qua mạng internet. Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin không tốt, mạng internet kém sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả quá trình học tập của giáo viên thông qua mạng trực tuyến.

KẾT LUẬN

Giáo viên trẻ khi tham gia vào hoạt động nghề nghiệp là nhà trường phổ thông với tư cách là những nhà giáo phải thực hiện đầy đủ các vai trò, nhiệm vụ, chức năng như các giáo viên khác. Họ gặp rất nhiều khó khăn và rất cần sự hỗ trợ, giúp đỡ, chia sẻ của đồng nghiệp để giúp họ nhanh chóng hòa nhập với nhà trường phổ thông, với các hoạt động nghề nghiệp đa dạng và phong phú. Những hoạt động chia sẻ, giúp đỡ đó cần được chính thức hóa và phải trở thành hoạt động thường xuyên với sự tận dụng tối đa của công nghệ thông tin và internet để giáo viên trẻ có thể học hỏi mọi nơi, mọi lúc. Điều này rất cần sự ủng hộ, sự quản lí, chỉ đạo của các cấp quản lí và của chính các giáo viên.

TÀI LIỆU THAM KHO

[1].   Bộ Giáo dục và Đào tạo (2009). Báo cáo tổng kết bi dưng thưng xuyên giáo viên mm non, ph thông chu kỳ II, III, K yếu Hi thảo tổng kết công tác bi ng thưng xuyên giáo viên mm non, ph thông.

[2].   Bộ Giáo dục và Đào tạo (2012). Tài liệu tập huấn qua mạng

[3].   Nguyễn Thị Kim Dung (2016). Thực trạng năng lực sư phạm của đội ngũ giáo viên trẻ trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông. Kỉ yếu Hội thảo quốc tế “Phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông”, Hà Nội ngày 9 Th12 năm 2016

[4].   Nguyễn Th Thu Thủy (2009).  Một số vấn đề về phương thức bồi ng thưng xuyên giáo viên phổ thông. K yếu Hi thảo tổng kết công tác bi ng thưng xuyên giáo viên mm non, ph thông.

[5].   Atwal, K. (2013). Theories of workplace learning in relation to teacher professional learning in UK primary schools, Research in Teacher Education, 3,(2), October, 22-27.

[6].   Macià, M. & Gacia, I. (2016). Informal online communities and networks as a source of teacher professional development: A review. Teaching and Teacher Education, 55, 291-307.

[7].   Hrastinski, S. (2008). What is online learner participation? A literature review. Computer & Education, 51(4), 1755-1765.

[8].   Tang,  S.Y.F.  &  Choi,  P.L.  (2009).  Teachers professional  lives  and continuing professional development in changing times. Educational Review, 61(1), 1-18.

 

TS. NGUYỄN THỊ KIM DUNG

Viện Nghiên cứu Sư phạm - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Tầng 7 - Nhà V - 136 Xuân Thủy - Cầu Giấy – Hà Nội

ĐT: 0904431158. email: kimdung28863@gmail.com

 



[1] Wiki là ứng dụng web cho phép người dùng tự do tạo và chỉnh sửa nội dung bằng trình duyệt web bất kỳ và không cần công cụ đặc biệt nào khác, không cần kiến thức về lập trình hay HTML, nó cho phép người sử dụng có thể thêm, xóa hoặc bằng cách khác chỉnh sửa, thay đổi phần lớn các nội dung một cách nhanh chóng và dễ dàng.


Publish: 4/17/2017 - Views: 1553 - Lastest update: 4/17/2017 11:33:58 AM
Tin cùng chuyên mục