Email: email@ioer.edu.vn | vncsp@hnue.edu.vn
Đào tạo - bồi dưỡng giáo viên

VỀ VIỆC TĂNG CƯỜNG MỐI QUAN HỆ THỰC TẾ VỚI CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG CHO SINH VIÊN SƯ PHẠM

Lý Thị Mỹ Hạnh

                       Đại học Sư phạm Tp Hồ Chí Minh

 

1. Vài nét về sự chuyển biến tích cực về việc dạy và học tiếng Anh ở các trường phổ thông tại tp Hồ Chí Minh trong những năm gần đây

Nằm trong xu hướng đổi mới mục tiêu và phương pháp giảng dạy ngoại ngữ cho phù hợp với nhu cầu giao tiếp thực tế, các trường phổ thông tại tp Hồ Chí Minh (HCM), đăc biệt là tại các quận trung tâm thành phố đã có rất nhiều thay đổi về phương pháp giảng dạy Ngoại ngữ cho học sinh phổ thông bắt đầu từ lớp 1. Đã có những lớp song ngữ Việt - Pháp do Pháp tài trợ từ lớp 1 đến lớp 9 ở một số trường. Trong 10 năm qua, đã có nhiều lớp tăng cường tiếng Anh cho học sinh phố thông bắt đầu từ lớp 1 và lớp 6 tại các trường trọng điểm của hầu hết các quận huyện của tp HCM. Đến nay mô hình này đã thực hiện được 10 năm và được sự quan tâm và ủng hộ của nhiều bậc phụ huynh. Ở các lớp tiếng Anh tăng cường này, học sinh được học tiếng Anh theo phương pháp giao tiếp tích cực, phương pháp nghe - nói thông qua các trò chơi và nhiều hoạt tích cực khác ở trong lớp cũng như ngoài lớp học, nhằm rèn luyện và phát triển tính năng động, khả năng sử dụng tiếng Anh của học sinh ngay từ khi các em bắt đầu làm quen với ngôn ngữ này. Giáo viên dạy ở các lớp này cũng được tuyển chọn qua các kỳ thi về kỹ năng, phương pháp giảng dạy, kiến thức chuyên môn, khả năng sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp và độ chuẩn xác tương đối về phát âm. Mặt khác, các lớp học này cũng được trang bị cơ sở vật chất tốt để phục vụ cho việc dạy của giáo viên và việc lĩnh hội ngôn ngữ của học sinh: TV, đầu máy, máy chiếu, giáo cụ trực quan đầy đủ (tranh ảnh, bảng biểu,…), bàn ghế đúng chuẩn,… Tất cả các yếu tố trên cộng với việc tuyển chọn học sinh phù hợp từ các lớp đầu cấp (lớp 1 và lớp 6) đã giúp đào tạo cho xã hội những học sinh năng động và có năng lực sử dụng tiếng Anh tốt.

Ngoài ra, chủ trương đổi mới phương pháp dạy và học của Bộ Giáo dục-đào tạo và của lãnh đạo thành phố cũng đã tạo được những chuyển biến tích cực trong việc dạy ngoại ngữ ở các trường phổ thông tại tp HCM. Mô hình này đang được phát triển và nhân rộng trong hiện tại và tương lai. Vì vậy, ở các trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông tại tp HCM hiện nay đang rất cần một số lượng lớn giáo viên tiếng Anh có đủ năng lực để đáp ứng được mục đích, yêu cầu của việc dạy và học ngoại ngữ. Nếu chúng ta không kịp thời chuyển mình tích cực thì sẽ không làm tròn được nhiệm vụ đào tạo các nhà giáo tương lai có năng lực đáp ứng được nhu cầu xã hội.

2. Cần tăng cường mối quan hệ giữa đào tạo đại học và trường phổ thông

Nhu cầu của xã hội và tình hình thực tế tại các trường phổ thông đã đặt ra cho chúng ta vấn đề cấp bách cần nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ giáo viên có năng lực đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của xã hội, đặc biệt là của tp HCM. Yêu cầu đó cũng đã và đang được quan tâm hàng đầu trong nhiệm vụ đào tạo giáo viên tiếng Anh cho các trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông . Có nhiều phương cách để nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên. Ở đây, tôi muốn đề cập tới việc tăng cường mối quan hệ giữa đào tạo đại học và trường phổ thông - tăng cường cho sinh viên sư phạm biết hiểu nhiều hơn, hiểu nhiều hơn về các trường phổ thông để họ có sự định hướng nghề nghiệp cho việc học tập, rèn luyện của chính bản thân được tốt hơn.

Cần tăng cường cho sinh viên tham quan tình hình thực tế tại các trường phổ thông về cơ cấu tổ chức, học tập và giảng dạy cùng các hoạt động ngoại khóa của học sinh (từ Trung học phổ thông đến Trung học cơ sở và Tiểu học) không những tại Tp. Hồ Chí Minh mà có thể ở ngoài thành phố (vì sinh viên chúng ta không phải chỉ đến từ Tp. HCM mà từ khắp các vùng miền đất nước). Theo tôi, càng có điều kiện tiếp cận nhiều trường khác nhau, càng có nhiều cơ hội cho sinh viên trải nghiệm. Điều đó sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho sinh viên về các mặt sau đây:

+ Về chuyên môn: (chẳng hạn như tiếng Anh đối với sinh viên khoa Nga, khoa Anh) và kiến thức về phương pháp giảng dạy. Qua việc tham quan tiếp xúc, sinh viên có thể sẽ nhận ra ngay những khiếm khuyết của mình về kiến thức (chuyên môn và nghề nghiệp) so với yêu cầu của thực tế giảng dạy - họ cần rèn luyện những kỹ năng gì và bổ sung thêm những kiến thức gì cho bản thân để đáp ứng yêu cầu dạy học cho học sinh phổ thông, cho đối tượng mà họ sẽ làm việc trong tương lai. Đồng thời, sinh viên cũng sẽ dần hiểu thêm vai trò, tầm quan trọng của phương pháp dạy học trong việc truyền đạt kiến thức một cách có hiệu quả nhất, và đồng thời, trong việc giáo dục học sinh. Hơn nữa, khi sinh viên đã được tiếp xúc nhiều với tình hình và yêu cầu thục tế của giáo dục phổ thông, họ sẽ không bỡ ngỡ khi chính thức thực hiện các đợt thực tập kỳ 1 và 2.

+ Về phẩm chất nghề nghiệp: Qua tham quan thực tế, sinh viên sẽ sớm có ý thức về những phẩm chất đạo đức và những kỹ năng mà người thầy cần có trong khi thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục cho học sinh của mình. Từ đó họ sẽ sớm có định hướng nghề nghiệp, có ý thức tự điều chỉnh và rèn luyện bản thân cho phù hợp với nghề nghiệp tương lai của mình.

+ Về tình cảm đối với dạy học, với học sinh: Những đợt tham quan thực tế có thể sẽ sớm mang đến cho sinh viên những tình cảm, cảm xúc tốt đẹp đối với nghề dạy học thông qua việc được nghe, nhìn trực tiếp các hoạt động của giáo viên và của học sinh sở tại . Người lớn thường nhìn và đối xử với trẻ con và những người nhỏ hơn mình với thái độ bao dung và yêu thương hơn, nhất là lại ở trong môi trường sư phạm. Từ đó, sinh viên có thể sớm hình thành trong họ tình cảm nghề nghiệp - tình cảm đối với nghề dạy học. Những xúc cảm đầu tiên đó sẽ là động lực và là xuất phát điểm để hình thành nên những giáo viên tương lai tận tụy với nghề, với học sinh.

+ Về mặt tâm lý: Thông qua việc tham quan tiếp xúc với học sinh, xem xét cách giảng dạy, giáo dục của các thầy cô giáo phổ thông, sinh viên sẽ hiểu biết hơn về tâm lý của học sinh, của lứa tuổi. Điều đó rất hữu ích cho công tác giáo dục – làm chủ nhiệm học sinh trong đợt thực tập sư phạm kỳ 1 sau này của sinh viên: họ có thể điều động, quản lý và tổ chức hoạt động cho học sinh được dễ dàng và có hiệu quả.

3. Thực hiện việc tăng cường mối quan hệ thực tế với các trường phổ thông như thế nào?

+ Trên cơ sở những lợi ích nêu trên, tôi đề nghị giữa trường Đại học Sư phạm (trực thuộc Bộ) và các trường phổ thông (trực thuộc Sở và Quận, Huyện) cần có cơ chế làm việc và đào tạo liên kết với nhau để tạo hiệu quả cho công tác đào tạo đội ngũ giáo viên cho xã hội. Đó cũng là trách nhiệm của ngành giáo dục và của tất cả những trường có liên quan trực tiếp đối với nhiệm vụ này: các trường phổ thông và các trường đại học, cao đẳng sư phạm.

+ Sinh viên nên được tổ chức tham quan thực tế ở trường phổ thông mỗi học kỳ một lần bắt đầu từ năm nhất đến năm hai; mỗi đợt tham quan là trọn một buổi sáng hoặc chiều theo giờ học của một lớp học ở trường phổ thông.

+ Nếu có điều kiện về kinh phí và thời gian, chúng ta có thể đưa sinh viên tham quan thực tế tại các trường ngoài thành phố để các em có cái nhìn và hiểu biết rộng hơn về giảng dạy và giáo dục ở nhiều môi trướng khác nhau.

Những buổi tham quan đó được coi như các buổi học ngoại khóa trước khi chính thức học lý thuyết về môn lý luận và phương pháp dạy học.

Sự thiếu hiểu biết về tổ chức và tình hình hoạt động thực tế ở trường phổ thông sẽ làm cho sinh viên kém tự tin và lúng túng nhiều trong đợt thực tập sư phạm kỳ 1, mà yêu cầu chủ yếu của đợt thực tập này là công tác quản lý, điều động, tổ chức hoạt động cho học sinh. Hầu hết các sinh viên thực tập kỳ 1, lần đầu tiên đến trường phổ thông đều cảm thấy lo sợ, lúng túng và cảm thấy không tự tin khi làm việc với chính học sinh của mình! Phải mất 1, 2 tuần, có khi là 3, 4 tuần lễ các giáo sinh mới có thể tự tin điều khiển lớp học và thực hiện công tác chủ nhiệm được trôi chảy và có hiệu quả.

Tạo những mối quan hệ chặt chẽ và thường xuyên giữa trường Đại học sư phạm và các trường phổ thông ngay từ những năm học đầu tiên ở trường sư phạm sẽ sớm khơi gợi cho sinh viên sự quan tâm, lòng yêu mến con người và tình cảm đối với nghề nghiệp - nghề dạy học. Ngoài ra, những mối quan hệ thực tế giữa đào tạo đại học và trường phổ thông còn thể hiện tính nhất quán trong mục tiêu đào tạo của nền giáo dục nước ta.

+ Mối quan hệ giữa các trường sư phạm và trường phổ thông là mối quan hệ rất thiết thực và hữu ích. Vậy nên, ở mỗi trường đại học và cao đẳng sư phạm, nên chăng cần thành lập một trường phổ thông thực hành - sinh viên sư phạm có được môi trường thực tế và thuận tiện cho việc thực tập giáo dục và giảng dạy, học sinh phổ thông cũng có được những thầy cô có kinh nghiệm trực tiếp tham gia giảng dạy. Nếu chưa thể thực hiện được điều đó, tôi cũng xin mạnh dạn đề nghị Sở Giáo dục - Đào tạo, UBND thành phố và các tỉnh chấp thuận sáp nhập một số trường phổ thông có điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên làm trường sư phạm thực hành. Có được môi trường thuận lợi cho việc thực tập, hoạt động thực tập sư phạm sẽ không nhất thiết phải tổ chức theo phương thức tập trung, theo một thời gian nhất định như hiện nay mà có thể linh hoạt tổ chức việc thực tập theo điều kiện làm việc và tình hình hoạt động của từng Khoa.trong trường.

Publish: 4/24/2015 - Views: 872 - Lastest update: 4/24/2015 8:34:55 AM
Tin cùng chuyên mục