Email: email@ioer.edu.vn | vncsp@hnue.edu.vn
Phát triển Chương trình giáo dục

NÂNG CAO NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM CHO SINH VIÊN TIỂU HỌC TRONG ĐÀO TẠO THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

Trịnh Thị Hương, Dương Hữu Tòng, Lê Ngọc Hóa

                                       (Trường Đại học Cần Thơ)

 1. Bối cảnh chung

Trong những năm học vừa qua, trường Đại học Cần Thơ là một trong những trường đi đầu trong cả nước về việc áp dụng và chuyển đổi chương trình đào tạo từ học chế niên chế sang học chế tín chỉ. Cho đến thời điểm hiện nay, trường đã xây dựng hoàn thiện chương trình học cho các khóa theo học chế tín chỉ và đang tiếp tục sửa đổi, xây dựng chương trình học cho phù hợp với đặc thù các ngành học. Bước đầu thực hiện, BGH trường và cả đội ngũ giảng viên gặp không ít những khó khăn từ khâu chuyển đổi chương trình đến quá trình thực hiện. Thế nhưng, bằng cả nỗ lực cũng như sự quyết tâm, trường ĐHCT đã hoàn thành xây dựng chương trình học theo lộ trình tín chỉ. Đây được xem là một nỗ lực vượt bậc của lãnh đạo trường, các khoa, ban ngành.

Cùng với việc thực hiện chuyển đổi chương trình đạo tạo theo học chế tín chỉ, việc xây dựng đề cương các môn học theo tinh thần này cũng được tiến hành đồng bộ trong toàn trường. Trong quá trình tổ chức giảng dạy các học phần, việc kiểm tra đánh giá sinh viên sẽ được thực hiện trong suốt quá trình học, và sinh viên cần tự học, tự nghiên cứu trên cơ sở những tri thức lí thuyết mà giảng viên đã cung cấp. Có thể nói, việc học tập theo hình thức tín chỉ hóa đòi hỏi cả giáo viên lẫn sinh viên đều phải tự học tập, trau dồi kiến thức cũng như kĩ năng để rèn luyện và nâng cao năng lực sư phạm cho chính bản thân mình. 

So với các ngành khác của khoa Sư phạm trường ĐHCT, ngành Sư phạm Tiểu học là một ngành còn non trẻ. Tính đến tháng 8-2009, trường mới đào tạo được 3 khóa với gần 150 sinh viên tốt nghiệp. Số sinh viên hiện đang theo học tại trường khoảng 240 sinh viên. Do đây là ngành học mới, lại là ngành học có những đặc thù riêng, đội ngũ giảng viên chuyên sâu của ngành lại khá mỏng nên việc rèn luyện nghiệp vụ sư phạm (NVSP) cho sinh viên của ngành cũng chưa được sâu sắc. Theo thông tin phản hồi từ ban lãnh đạo một số trường tiểu học, sinh viên của trường khi đảm nhiệm công tác thì vững về kiến thức chuyên môn nhưng kĩ năng ứng xử, kĩ năng phán đoán, phương pháp tổ chức giảng dạy, khả năng hoạch định kế hoạch dạy học… còn hơi yếu. Nhận xét trên cũng là băn khoăn, trăn trở cho các cán bộ đang trực tiếp quản lí và giảng dạy ngành sư phạm tiểu học của trường. Làm thế nào để đào tạo được lực lượng giáo viên cấp tiểu học vừa “hồng” vừa “chuyên” theo chương trình đào tạo tín chỉ, đáp ứng nhu cầu của xã hội và xa hơn nữa là mỗi sinh viên đều biết cách tự học tập, nâng cao trình độ nghề nghiệp sau khi đã rời trường đại học là mục tiêu mà lãnh đạo ngành đặt ra. Dưới đây là một vài định hướng nhằm nâng cao năng lực sư phạm cho sinh viên tiểu học đang học tập tại trường.

2. Một vài định hướng nâng cao nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên tiểu học

a. Tổ chức thường niên các cuộc thi nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên của ngành. Trên tinh thần này, liên kết với phòng giáo dục các quận/ huyện tổ chức định kì (hai năm một lần) hội thi nghiệp vụ sư phạm cho cả giáo viên tiểu học của quận/ huyện lẫn sinh viên của trường. Nội dung hội thi tập trung vào ba lĩnh vực chính là thi thiết kế đồ dùng dạy học, kiến thức – kĩ năng ứng xử và hoạt động văn nghệ thể thao. Định hướng cho sinh viên tham dự hội thi NVSP cùng với giáo viên đang giảng dạy tại các tường tiểu học là tạo cơ hội cho sinh viên tham quan, học hỏi và mở rộng kiến thức cũng như có thêm điều kiện để giao lưu và tập sự với ngành nghề mà mình sẽ đảm nhiệm sau này. Có thể nói, đây là định hướng khá mới vì nó mở ra cơ hội cũng như những thách thức cho bản thân mỗi sinh viên trong quá trình học tập và nghiên cứu. Cũng theo hướng này, sinh viên của ngành sẽ có thêm thời gian để “cọ xát” với thực tế và tự đánh giá chính bản thân để điều chỉnh phương hướng học tập tại trường. 

b. Trong chương trình đào tạo giáo viên tiểu học hiện nay, không có riêng học phần nào chuyên đi sâu vào rèn NVSP cho sinh viên. Vì lẽ đó, trong quá trình giảng dạy, nhất là các học phần về phương pháp giảng dạy, cán bộ giảng dạy cần có kế hoạch cụ thể cho sinh viên để sinh viên vừa làm việc tiếp thu kiến thức của học phần vừa rèn luyện NVSP. Đó là cách giảng viên lập kế hoạch giảng dạy cụ thể từng tuần, từng buổi học. Sinh viên sẽ dựa vào kế hoạch giảng dạy học phần này để lên kế hoạch học tập, nghiên cứu và rèn luyện cho chính mình. Xu hướng khuyến khích sinh viên tự học, tự nghiên cứu và rèn luyện là vấn đề “sống còn” của quá trình giảng dạy theo học chế tín chỉ vì đây không những là yêu cầu đối với việc học tập của sinh viên mà còn là cách sinh viên rèn luyện năng lực tự nghiên cứu của bản thân trong học tập. Hướng giảng dạy kết hợp với rèn luyện NVSP cho sinh viên là một giải pháp nhằm nâng cao NVSP cho sinh viên. Có thể nêu ra đây một ví dụ điển hình minh chứng cho luận điểm này qua việc giảng dạy học phần Phương pháp dạy học tiếng Việt như sau: Trước hết, giảng viên cần lên một kế hoạch giảng dạy từng tuần cụ thể, trong đó giảng viên nêu rõ mục tiêu của học phần, các tài liệu tham khảo cần thiết để sinh viên học tập, cách đánh giá học phần, và trong từng tuần, giảng viên phân bổ nội dung kiến thức cũng như công việc cụ thể mà sinh viên sẽ phải làm. Ví dụ kế hoạch tuần và buổi dạy cho bài Phương pháp dạy học Tập viết như sau

 

Tuần

Nội dung làm việc

Ghi chú

Tuần ….

 

Phương pháp dạy học Tập viết

Buổi 1: Các vấn đề thảo luận: Nêu những hiểu biết của bản thân về chữ viết tiếng Việt và chữ viết ở tiểu học.

- Nhận xét về vở tập viết của học sinh các khối lớp.

- Nêu những khó khăn, thuận lợi đã gặp trong quá trình tập viết vào vở Tập viết của hs.

*Làm rõ vấn đề: Chương trình dạy học Tập viết; Các thuật ngữ mô tả chữ viết và quy trình viết; Quy trình dạy tiết Tập viết

SV cần tập viết trước vào vở tập viết từ lớp 1 đến lớp 3 (vở Tập viết của học sinh tiểu học)

 

Buổi 2: Làm rõ các vấn đề: Vị trí, nhiệm vụ của dạy học Tập viết; Các cơ sở của dạy học Tập viết; Phương pháp dạy Tập viết.

- Nhóm SV sẽ thực hành dạy phần Tập viết.

SV cần đọc tài liệu, nghiên cứu cấu tạo các nét chữ và quy trình viết chữ để soạn và thực hành giảng.

 Căn cứ vào kế hoạch cụ thể như vậy, sinh viên sẽ thấy được các công việc mình cần phải làm gì trước và trong khi học đơn vị kiến thức này. Cùng với việc đọc và tự làm rõ các vấn đề, quá trình SV tập viết vào các vở tập viết của học sinh tiểu học từ lớp 1 đến lớp 3 là quá trình sinh viên rèn kĩ năng viết chữ theo đúng mẫu, nhận thấy được sơ bộ nội dung tập viết cần dạy cho học sinh. Yêu cầu SV thực hành dạy một bài/ đơn vị kiến thức trong chương trình tập viết cũng là cách để SV suy nghĩ và có ý tưởng làm đồ dùng dạy học để dạy. Ngoài ra, việc giảng viên làm kế hoạch giảng dạy cụ thể cho từng học phần như thế cũng là một cách rèn kĩ năng lập kế hoạch dạy học năm học/ kế hoạch dạy học tháng/ tuần… cho sinh viên bởi vì đây là một trong những hoạt động các em phải tiến hành làm trong quá trình giảng dạy sau này. 

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH

1.  Phạm Văn Chín, Về rèn luyện nghiệp vụ sư phạm Thực tập tốt nghiệp cho sinh viên trường Đại học sư phạm Hà Nội đào tạo theo hệ thống tín chỉ, Tạp chí Giáo Dục số 223 (Kì 1, tháng 10/2009

2.  Cẩm nang Thực hành sư phạm, Đại học Cần Thơ (Tài liệu lưu hành nội bộ)

Publish: 4/24/2015 - Views: 761 - Lastest update: 4/24/2015 8:27:16 AM
Tin cùng chuyên mục